Nooit meer oorlog …

365 dagen verwondering – DAG 11

Deze morgen bezocht ik de tentoonstelling ‘Oorlog in Beeld 14-18’ in de stadshallen te Brugge.  Dit is geen tentoonstelling over de oorlog maar over de omgang met de oorlog. Deze tentoonstelling herdenkt het herdenken. Als curatoren kozen Carl De Keyzer en David Van Reybrouck voor een brute actualisering: ze sleuren de oorlog naar het heden.

In een eerste luik presenteren tien hedendaagse fotografen, allen lid van het vermaarde fotoagentschap Magnum, hun kijk op het fenomeen ‘herdenken‘. Speciaal voor deze tentoonstelling onderzochten zij hoe de Eerste Wereldoorlog nazindert in tal van landen.

In het tweede luik zet fotograaf Carl De Keyzer de ‘verhedendaagsing’ van het verleden verder. Uit tienduizenden originelen, op glasplaat en celluloid, koos hij honderd afbeeldingen voor restauratie. Nu kijken ze ons toe: groter dan ze ooit bedoeld waren, krasvrij, akelig nabij, soms zelfs in kleur. Alsof het gisteren was. Maar ook toen waren beelden geënsceneerd en gemanipuleerd.

En dan is er die andere oorlog. West-Vlaanderen herdenkt de vele jonge doden van 14-18 op een moment dat de provincie één van de hoogste zelfmoordcijfers bij jongeren uit Europa optekent.
Is er een verband? Wellicht niet.
Wringt dat? JA.
Nooit meer oorlog zeggen we, maar de oorlog lijkt in het hoofd gevaren. Schrijver David Van Reybrouck verzamelde afscheidsbrieven, getuigenissen, dagboeken.
Het resultaat is Lamento, een tekstmontage over zelfdoding bij jongeren in West-Vlaanderen vandaag, een documentaire ‘gedichtencyclus’, een kruisweg langs de staties van onzichtbaar verdriet.

Dit laatste luik heeft me héél erg geraakt.
Mijn respect gaat naar David Van Reybrouck voor de interviews, naar de medewerkers die de teksten hebben geselecteerd en gemonteerd, maar vooral naar de nabestaanden die ondanks al hun emoties de moed hadden om te getuigen over al dit onzichtbaar verdriet.

Van harte, Viviane Van Pottelberghe

(eigen foto – glasraam – Normandië – mei 2012)